Dla kogo i kiedy przysługuje pomoc społeczna?

W dobie epidemii koronawirusa szczególnie aktualny wydaje się być temat związany ze świadczeniami pomocy społecznej. Kryzys związany z utratą pracy, zmniejszeniem pensji lub chorobą może powodować, że będziemy potrzebować dodatkowego wsparcia finansowego. W takiej sytuacji prawo przewiduje różnego rodzaju zasiłki które wypłacane są przez gminne lub miejskie ośrodki pomocy społecznej a także powiatowe centra pomocy rodzinie. Osoba ubiegająca się o zasiłek stały, okresowy lub celowy musi spełniać określone kryterium dochodowe. Wynosi ono w 2020 r. 701 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 528 zł na osobę w przypadku rodzin. Warunkiem otrzymania pieniędzy jest nieprzekroczenie tego dochodu zaś wszystko jest weryfikowane przez pracownika pomocy społecznej, który ma na celu ustalenie, czy dana osoba faktycznie potrzebuje pomocy finansowej.

Zasiłek stały

Jednym z możliwych do uzyskania świadczeń w ramach pomocy społecznej jest zasiłek stały. Mogą się o niego ubiegać osoby niezdolne do pracy z powodu wieku – dla kobiet jest to wiek 60 lat zaś dla mężczyzn wiek 65 lat. Poza tym mogą się o niego ubiegać osoby całkowicie niezdolne do pracy. W tym przypadku należy legitymować się I lub II grupą inwalidzką albo znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

Zasiłek stały wylicza się na podstawie różnicy między kryterium dochodowym a faktycznym dochodem osoby. Zasiłek stały nie może być wyższy niż 645 zł i niższy niż 30 zł.

Zasiłek okresowy

Inną formą pomocy społecznej jest zasiłek okresowy. Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie ale istnieje szansa nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Wysokość tego zasiłku ustala się w zależności od sytuacji materialnej osoby która ubiega się o taką pomoc. Jego wysokość nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie w przypadku osób samotnie gospodarujących.

Zasiłek celowy

Kolejne świadczenie z pomocy społecznej to zasiłek celowy. Zasiłek celowy przyznawany jest osobom w trudnej sytuacji. Można go otrzymać dla zaspokojenia konkretnej potrzeby. Może to być np. zakup leków, odzieży, żywności, koniecznych prac remontowych itp. Każdy wniosek rozpatrywany jest indywidualnie. Ustawa nie zamyka katalogu takich celów stąd też istnieje możliwość wnioskowania o wsparcie wydatków niewymienionych w przepisach. Co więcej w przypadku tego zasiłku kryterium dochodowe nie zawsze jest przestrzegane co do grosza. Gdy dojdzie do nieprzewidzianych zdarzeń losowych, np. klęski żywiołowej, wypłacenie zasiłku będzie uzasadnione nawet w przypadku osób nieco lepiej sytuowanych. Prawo przewiduje bowiem specjalny zasiłek celowy który można uzyskać nawet wtedy, kiedy dochód przekracza kryterium.

Zasiłek rodzinny

Jednym z dalszych form pomocy społecznej jest zasiłek rodzinny. Zasiłek rodzinny na dzieci. Wsparcie mogą otrzymać rodziny wychowujące dzieci małe jak i te pełnoletnie pod warunkiem, że się uczą. W przypadku tego zasiłku dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać 674 zł. Jeśli jednak w rodzinie wychowuje się dziecko niepełnosprawne wówczas dochód nie może przekraczać kwoty 764 zł. W sytuacji kiedy dochód przekracza kwotę 674 lub 764 zł pomnożoną przez liczbę członków rodziny, jednak o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami – to zasiłek ten jest przyznawany, ale w wysokości obniżonej o przekroczenie.

Na dziecko do lat pięciu przysługuje 95 zł. Na dziecko starsze aż do uzyskania pełnoletności – 124 zł. Z kolei na dziecko pełnoletnie, które się kształci – 135 zł do ukończenia 21. roku życia.

Jeśli chodzi zaś o wspomniane dodatki to prawo przewiduje dodatek za urodzenie dziecka – 1000 zł. Drugie tyle należy się tytułem becikowego jeśli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 1922 zł. Istnieje możliwość otrzymania dodatku w wysokości 400 zł miesięcznie z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego.

Wspomnieć także należy, że o kwocie 193 zł miesięcznie jaką może otrzymać samotny rodzic na dziecko. Kwota ta jednak nie może będzie wyższa nić 386 zł miesięcznie na wszystkie dzieci. Z kolei rodziny wielodzietne dostaną kwotę 95 zł miesięcznie na trzecie i kolejne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego. Rodziny wychowujące dziecko niepełnosprawne mają prawo do dodatku na jego kształcenie i rehabilitacji. Dodatek ten wynosi 90 zł dla dziecka do piątego roku życia oraz 110 zł dla dziecka od pięciu do 24 lat.

Kolejnym dodatkiem jest dodatek w wysokości 100 zł na każde dziecko z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.

Dodatek do czynszu

Najemcy, podnajemcy, lokatorzy mieszkań spółdzielczych, właściciele budynków i mieszkań mogą liczyć na dodatek do czynszu. W pewnych przypadkach o taki dodatek mogą się starać także osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego ale oczekujące na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Kryterium dochodowe w takim przypadku to 2100 zł dla osoby mieszkającej samotnie, a w przypadku osoby żyjącej w rodzinie – 1500 zł

Dodatek na opał

Jeżeli w mieszkaniu nie ma centralnego ogrzewania, ciepłej wody lub gazu, do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału (na sześć miesięcy). Wpływa na konto administracji, pomniejszając należność osoby otrzymującej pomoc. Właścicielom domów jednorodzinnych jest wypłacany na ich konto. Wypłata zostaje wstrzymana osobom niepłacącym czynszu. Decyzja o przyznaniu dodatku wygasa, jeżeli zaległości nie zostaną pokryte w ciągu trzech miesięcy od wydania decyzji wstrzymującej.

Autorem publikacji jest mecenas Robert Kucharski, który zajmuję się profesjonalną pomocą prawną w tego typu sprawach.